Σε νέα, ιδιαίτερα προκλητική παρέμβαση για το Κυπριακό προχώρησε ο πρώην υπουργός Άμυνας της Τουρκίας και νυν πρόεδρος της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης Χουλουσί Ακάρ, επαναφέροντας με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο την απαίτηση της Άγκυρας για δύο κυρίαρχα και ισότιμα κράτη στην Κύπρο.
Ο Ακάρ δεν περιορίστηκε, όμως, στη γνωστή τουρκική θέση περί δύο κρατών.
Προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, χρησιμοποιώντας ευθέως στρατιωτική και απειλητική ρητορική, με αναφορά στην παρουσία τουρκικών στρατευμάτων στο κατεχόμενο τμήμα της Κύπρου.
«Οι στρατιώτες μας είναι εκεί. Όποιος δεν ξέρει κολύμπι, να μην έρθει», ήταν το μήνυμα που μετέφερε, σύμφωνα με το τουρκικό δημοσίευμα, επαναφέροντας μία φράση που ο ίδιος είχε χρησιμοποιήσει δημόσια ήδη τον Μάρτιο του 2026.
Τότε είχε αναρτήσει μήνυμα με εικόνες τουρκικών στρατιωτικών δυνάμεων στην Κύπρο γράφοντας: «Σε όσους ονειρεύονται το νησί: Ο Μεχμετσίκ είναι στο νησί… περιμένει… όσοι δεν ξέρουν κολύμπι να μην έρθουν».
Η νέα παρέμβαση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς έρχεται σε μία περίοδο κατά την οποία η τουρκική πλευρά επιχειρεί συστηματικά να μετατοπίσει το πλαίσιο επίλυσης του Κυπριακού από την ομοσπονδία στη μόνιμη διχοτόμηση μέσω δύο κρατών.
Ακάρ: «Δύο κυρίαρχα και ισότιμα κράτη – Δεν κάνουμε πίσω»
Ο Χουλουσί Ακάρ ξεκαθάρισε ότι, κατά την τουρκική θέση, η όποια μελλοντική συμφωνία στην Κύπρο θα πρέπει να στηρίζεται σε δύο βασικές αρχές:
δύο κυρίαρχα και ισότιμα κράτη
και
ίσο διεθνές καθεστώς για τις δύο πλευρές.
Όπως υποστήριξε:
«Πρέπει να μιλήσουμε για δύο κυρίαρχα και ίσα κράτη. Ίσο καθεστώς. Υπάρχουν δύο θεμελιώδη ζητήματα και δεν πρέπει να υποχωρήσουμε από αυτά».
Στη συνέχεια επικαλέστηκε τη μακρά διάρκεια των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό:
«Εδώ και σχεδόν 70 χρόνια συζητάμε και δεν έχουμε φτάσει πουθενά».
Η συγκεκριμένη θέση δεν αποτελεί προσωπική διαφοροποίηση του Ακάρ. Είναι πλέον κεντρικός πυλώνας της επίσημης πολιτικής της Άγκυρας και της τουρκοκυπριακής ηγεσίας.
Τον Μάρτιο του 2026, κατά την επίσκεψη αντιπροσωπείας της Επιτροπής Άμυνας της τουρκικής Βουλής στα Κατεχόμενα υπό τον Ακάρ, η τουρκοκυπριακή πλευρά επανέλαβε ακριβώς τη θέση περί λύσης δύο κρατών στη βάση της «κυριαρχικής ισότητας».
Η Άγκυρα συγκρούεται ευθέως με το πλαίσιο του ΟΗΕ
Εδώ βρίσκεται μία από τις σημαντικότερες πτυχές της υπόθεσης.
Η απαίτηση της Τουρκίας για λύση δύο ανεξάρτητων κυρίαρχων κρατών δεν αποτελεί τη συμφωνημένη βάση λύσης του ΟΗΕ για το Κυπριακό.
Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ επανέλαβε ακόμη και στις 30 Ιανουαρίου 2026, με το ψήφισμα που ανανέωσε την εντολή της UNFICYP, ότι η επιδιωκόμενη λύση παραμένει δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία με πολιτική ισότητα, σύμφωνα με τα σχετικά ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας.
Η βάση αυτή προβλέπει ένα κράτος με μία κυριαρχία, μία διεθνή προσωπικότητα και μία ιθαγένεια, αποτελούμενο από δύο πολιτικά ισότιμες κοινότητες.
Ήδη από τα ψηφίσματα 750 και 939 του Συμβουλίου Ασφαλείας, ο ΟΗΕ έχει επίσης αποκλείσει ρητά κάθε μορφή διχοτόμησης ή απόσχισης.
Επομένως, η τουρκική γραμμή επιχειρεί ουσιαστικά να αντικαταστήσει το υφιστάμενο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών με ένα εντελώς διαφορετικό μοντέλο λύσης.
«Μας θεωρούν πολίτες δεύτερης κατηγορίας»
Ο Ακάρ εξαπέλυσε παράλληλα επίθεση κατά της Κυπριακής Δημοκρατίας, υποστηρίζοντας ότι οι Ελληνοκύπριοι δεν αντιμετωπίζουν τους Τουρκοκύπριους ως ισότιμους.
«Η ελληνοκυπριακή πλευρά δεν θεωρεί ίσους τους Κυπρίους αδελφούς μας εκεί. Τους βλέπουν σαν πρόσφυγες, σαν πολίτες δεύτερης κατηγορίας. Με αυτή τη νοοτροπία είναι αδύνατον να φτάσουμε σε συμφωνία», δήλωσε.
Και συνέχισε:
«Γι’ αυτό λέμε δύο κυρίαρχα, ισότιμα κράτη με ίσο διεθνές καθεστώς. Αυτό πρέπει να πραγματοποιηθεί».
Πρόκειται για το αφήγημα πάνω στο οποίο η Άγκυρα οικοδομεί την προσπάθεια διεθνούς αναβάθμισης του κατοχικού μορφώματος, υποστηρίζοντας ότι το ομοσπονδιακό μοντέλο έχει εξαντληθεί και ότι η νέα πραγματικότητα πρέπει να είναι δύο κράτη που θα συνυπάρχουν δίπλα-δίπλα.
Η Κυπριακή Δημοκρατία απορρίπτει κατηγορηματικά αυτή την προσέγγιση και επιμένει στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, εντός των παραμέτρων του ΟΗΕ. Τον Ιούνιο του 2026 η Λευκωσία επανέλαβε ότι «η διχοτόμηση δεν έχει θέση στο μέλλον της Κύπρου» και ότι η λύση δύο κρατών δεν γίνεται αποδεκτή.
«Ήρθε η ώρα να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας»
Ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον προκαλεί μία δεύτερη φράση του Ακάρ.
Ο Τούρκος πρώην υπουργός Άμυνας υποστήριξε ότι:
«Πιστεύουμε ότι ήρθε η ώρα να πάρουμε την κατάσταση στα χέρια μας».
Η έκφραση αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος επειδή συνοδεύεται από την κατηγορία ότι η διπλωματική διαδικασία έχει αποτύχει και από συνεχείς αναφορές στην παρουσία του τουρκικού στρατού.
Ο Ακάρ υποστήριξε ότι η Τουρκία τάσσεται υπέρ του διαλόγου, αλλά, σύμφωνα με τον ίδιο, οι δεκαετίες συνομιλιών δεν παρήγαγαν αποτέλεσμα.
Η ουσία της τουρκικής γραμμής είναι πλέον σαφής: η Άγκυρα δεν ζητά απλώς διαφορετικούς όρους μέσα στο υφιστάμενο πλαίσιο διαπραγματεύσεων. Ζητά αλλαγή του ίδιου του τελικού στόχου.
Από την επανένωση μέσω ομοσπονδίας, στην αναγνώριση δύο ξεχωριστών κρατών.
Επίθεση και στις καταγγελίες κατά του τουρκικού στρατού
Ιδιαίτερα οξύς ήταν ο Ακάρ και απέναντι σε όσους επικρίνουν την παρουσία των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων στην Κύπρο.
«Δεν δεχόμαστε αυτές τις προσπάθειες να εμπλέκονται και να κατηγορούνται οι τουρκικές Ένοπλες Δυνάμεις», δήλωσε.
Στη συνέχεια αναφέρθηκε σε όσους, όπως υποστήριξε, «βγαίνουν και προσβάλλουν την Τουρκία» ή δηλώνουν ότι «η Κύπρος είναι μόνο ελληνική».
Και ακολούθησε η πλέον προκλητική αποστροφή:
«Ο Τούρκος στρατιώτης είναι εκεί. Όποιος δεν ξέρει κολύμπι, να μην έρθει».
Η φράση μόνο τυχαία δεν μπορεί να θεωρηθεί.
Τι σημαίνει το «όποιος δεν ξέρει κολύμπι να μην έρθει»
Πρόκειται για ευθεία επίκληση στρατιωτικής ισχύος, με σαφείς ιστορικούς συνειρμούς.
Η εικόνα που επιδιώκει να δημιουργήσει ο Ακάρ είναι απλή:
Ο τουρκικός στρατός βρίσκεται στην Κύπρο και οποιαδήποτε απόπειρα αλλαγής της σημερινής στρατιωτικής πραγματικότητας θα συναντήσει την τουρκική στρατιωτική παρουσία.
Δεν είναι, μάλιστα, η πρώτη φορά μέσα στο 2026 που ο πρώην Τούρκος υπουργός χρησιμοποιεί τέτοια γλώσσα.
Τον Μάρτιο είχε χρησιμοποιήσει την ίδια φράση περί κολύμβησης, ενώ λίγες ημέρες αργότερα προκάλεσε νέο κύκλο αντιδράσεων με ανάρτηση στην οποία προειδοποιούσε όσους «ονειρεύονται Πάσχα» στην Κύπρο ότι θα μπορούσε να είναι «το τελευταίο τους Πάσχα».
Δεν πρόκειται επομένως για ένα μεμονωμένο λεκτικό ολίσθημα. Διαμορφώνεται ένα επαναλαμβανόμενο μοτίβο στρατιωτικοποιημένης ρητορικής από έναν πρώην αρχηγό των τουρκικών Ενόπλων Δυνάμεων και πρώην υπουργό Άμυνας, ο οποίος σήμερα προεδρεύει της Επιτροπής Εθνικής Άμυνας της τουρκικής Βουλής.
Η στρατιωτική παρουσία γίνεται πολιτικό «χαρτί»
Η παρέμβαση Ακάρ αποκαλύπτει παράλληλα κάτι βαθύτερο.
Η Τουρκία χρησιμοποιεί ολοένα περισσότερο τη στρατιωτική πραγματικότητα επί του εδάφους ως διαπραγματευτικό επιχείρημα για την πολιτική λύση του Κυπριακού.
Το μήνυμα μπορεί να συνοψιστεί ως εξής:
δύο διοικήσεις υπάρχουν ήδη, τουρκικός στρατός υπάρχει ήδη, άρα η διεθνής κοινότητα πρέπει να αποδεχθεί δύο κράτη.
Αυτό ακριβώς είναι το σημείο στο οποίο συγκρούονται πλέον δύο εντελώς διαφορετικές στρατηγικές.
Η τουρκική πλευρά ζητά κυριαρχική ισότητα και ξεχωριστό διεθνές καθεστώς πριν από την έναρξη μιας νέας διαδικασίας. Η συγκεκριμένη θέση επαναλαμβάνεται και στις επίσημες ανακοινώσεις της τουρκοκυπριακής πλευράς.
Η Κυπριακή Δημοκρατία, από την άλλη, ζητά επανάληψη των συνομιλιών με βάση τα ψηφίσματα του ΟΗΕ και με στόχο μία δικοινοτική, διζωνική ομοσπονδία.
Το χάσμα επομένως δεν αφορά πλέον λεπτομέρειες μιας συμφωνίας. Αφορά το εάν στο τέλος της διαδικασίας θα υπάρχει ένα επανενωμένο ομοσπονδιακό κράτος ή δύο ξεχωριστά κράτη.
Η Άγκυρα επενδύει στη μονιμοποίηση των τετελεσμένων
Αυτός είναι ο πραγματικός πυρήνας της νέας τουρκικής στρατηγικής.
Η Άγκυρα επιχειρεί να μετατρέψει τα τετελεσμένα που δημιουργήθηκαν μετά το 1974 σε μόνιμη πολιτική και διεθνή πραγματικότητα.
Δεν μιλά πλέον για μια προσωρινή κατάσταση μέχρι την εξεύρεση λύσης.
Μιλά για δύο κυρίαρχες κρατικές οντότητες.
Η διαφορά είναι τεράστια.
Εάν γινόταν αποδεκτή αυτή η λογική, η διχοτόμηση του νησιού θα περνούσε από το επίπεδο της πραγματικότητας επί του εδάφους στο επίπεδο διεθνούς πολιτικής και νομικής αναγνώρισης.
Γι’ αυτό και η μάχη γύρω από τη φράση «κυριαρχική ισότητα και ίσο διεθνές καθεστώς» είναι πολύ σημαντικότερη από όσο μπορεί να φαίνεται.
Δεν είναι παιχνίδι λέξεων. Είναι η βάση πάνω στην οποία η Τουρκία επιχειρεί να οικοδομήσει την επόμενη ημέρα του Κυπριακού.
Από τον Ακάρ στον Ερντογάν: Η γραμμή των δύο κρατών παγιώνεται
Ο Χουλουσί Ακάρ μπορεί να χρησιμοποιεί σαφώς πιο στρατιωτική και προκλητική γλώσσα, όμως η στρατηγική κατεύθυνση δεν αποτελεί προσωπική του πολιτική.
Η Τουρκία έχει εδώ και χρόνια εγκαταλείψει την υποστήριξη μιας ομοσπονδιακής λύσης όπως αυτή συζητήθηκε στις προηγούμενες διαδικασίες και προωθεί πλέον επισήμως το μοντέλο των δύο κρατών.
Ο Ακάρ είχε υποστηρίξει την ίδια θέση ήδη ως υπουργός Άμυνας, χαρακτηρίζοντας δύο ανεξάρτητα και κυρίαρχα κράτη ως τη μοναδική λύση.
Η διαφοροποίηση του 2026 βρίσκεται κυρίως στην ένταση της ρητορικής.
«Ο Μεχμετσίκ είναι στο νησί».
«Όποιος δεν ξέρει κολύμπι να μην έρθει».
«Θα είναι το τελευταίο σας Πάσχα».
Οι εκφράσεις αυτές δημιουργούν ένα εντελώς διαφορετικό κλίμα από εκείνο που απαιτεί μια διαδικασία οικοδόμησης εμπιστοσύνης.
Το μήνυμα προς Αθήνα και Λευκωσία
Η νέα παρέμβαση Ακάρ δεν αφορά μόνο την εσωτερική τουρκική κοινή γνώμη.
Αποτελεί ταυτόχρονα μήνυμα προς Λευκωσία και Αθήνα, αλλά και προς τη διεθνή κοινότητα.
Η Τουρκία δείχνει ότι σκοπεύει να επιμείνει ταυτόχρονα σε τρεις άξονες:
πρώτον, στη λύση δύο κρατών,
δεύτερον, στη διεθνή αναβάθμιση του τουρκοκυπριακού καθεστώτος,
και τρίτον, στη διατήρηση της στρατιωτικής της παρουσίας ως βασικής εγγύησης ασφάλειας για την τουρκοκυπριακή πλευρά.
Απέναντι σε αυτό, η Λευκωσία επικαλείται τα ψηφίσματα του Συμβουλίου Ασφαλείας και ζητά μία Κυπριακή Δημοκρατία επανενωμένη, χωρίς μόνιμη διχοτόμηση.
Οι δύο θέσεις βρίσκονται σήμερα σε απόσταση μεγαλύτερη από ποτέ.
Το Κυπριακό εισέρχεται σε επικίνδυνα διαφορετική φάση
Η μεγάλη εικόνα είναι αυτή που πρέπει να προβληματίσει περισσότερο.
Επί δεκαετίες, Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι μπορεί να διαφωνούσαν σε κρίσιμες πτυχές μιας λύσης, όμως οι διαπραγματεύσεις διεξάγονταν μέσα σε ένα κοινό πλαίσιο.
Σήμερα η Άγκυρα αμφισβητεί το ίδιο το πλαίσιο.
Και όταν αυτή η πολιτική απαίτηση συνοδεύεται από φράσεις του τύπου «ο στρατός μας είναι εκεί» και «όποιος δεν ξέρει κολύμπι να μην έρθει», η συζήτηση παύει να είναι αμιγώς διπλωματική.
Αποκτά σαφή διάσταση στρατιωτικού εξαναγκασμού και επίδειξης ισχύος.
Αυτό είναι και το πραγματικό μήνυμα της νέας παρέμβασης Ακάρ:
η Τουρκία θέλει η πραγματικότητα που δημιούργησαν τα όπλα το 1974 να μετατραπεί σε πολιτική πραγματικότητα δύο κρατών.
Και απέναντι στην άρνηση της Κυπριακής Δημοκρατίας και των Ηνωμένων Εθνών να αποδεχθούν τη διχοτόμηση, η Άγκυρα επαναφέρει ξανά στο τραπέζι το ισχυρότερο χαρτί της: την παρουσία του τουρκικού στρατού στο νησί.
Comments are closed.