Aπό Ntourmee
Από το στρίψιμο του νομίσματος μέχρι τις ατελείωτες μονομαχίες από τα έντεκα μέτρα, τα πέναλτι έχουν γράψει τη δική τους ιστορία στο ποδόσφαιρο.
Πότε καθιερώθηκαν, ποιος είχε την αρχική ιδέα, ποιος ήταν ο πρώτος ευρωπαϊκός αγώνας και ποιος ο πρώτος ελληνικός τελικός που κρίθηκε στη διαδικασία;
Η διαδικασία των πέναλτι αποτελεί σήμερα έναν από τους πιο δραματικούς τρόπους ανάδειξης νικητή στο ποδόσφαιρο.
Πίσω από τη «ρώσικη ρουλέτα» των έντεκα μέτρων, όμως, κρύβεται μια ιστορία που ξεκίνησε από την ανάγκη να σταματήσει η τύχη να καθορίζει την έκβαση σημαντικών αναμετρήσεων.
Τι γινόταν πριν από τα πέναλτι και ποιος είχε την ιδέα;
Πριν από την καθιέρωση της διαδικασίας, οι ισόπαλοι αγώνες νοκ άουτ οδηγούνταν σε επαναληπτικό, ενώ σε ορισμένες διοργανώσεις ο νικητής αναδεικνυόταν με κλήρωση ή στρίψιμο νομίσματος.
Η ιδέα της σύγχρονης διαδικασίας αποδίδεται στον Ισραηλινό Γιόσεφ Νταγκάν, ο οποίος, επηρεασμένος από έναν αποκλεισμό του Ισραήλ στους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1968 μέσω κλήρωσης, πρότεινε μια πιο αγωνιστική λύση.
Παρότι ο Γερμανός διαιτητής Καρλ Βαλντ έχει επίσης διεκδικήσει την πατρότητα της ιδέας, η πρόταση του Νταγκάνκαταγράφηκε επίσημα το 1969. Στις 27 Ιουνίου 1970, η IFAB ενέκρινε τη διαδικασία.
Οι πρώτες ιστορικές αναμετρήσεις
Η πρώτη επίσημη διαδικασία πραγματοποιήθηκε στις 5 Αυγούστου 1970, ανάμεσα στη Χαλ και τη Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ. Στις ευρωπαϊκές διοργανώσεις, η Χόνβενταπέκλεισε την Αμπερντίν στις 30 Σεπτεμβρίου 1970, ενώ στο Παγκόσμιο Κύπελλο η πρώτη αναμέτρηση που κρίθηκε στα πέναλτι ήταν ο ημιτελικός Δυτική Γερμανία – Γαλλία το 1982. Ο πρώτος μεγάλος διεθνής τελικός που κρίθηκε με αυτόν τον τρόπο ήταν το EURO 1976, ανάμεσα στην Τσεχοσλοβακία και τη Δυτική Γερμανία.
Η ελληνική ιστορία και το ρεκόρ
Στην Ελλάδα, το 1969 ο Παναθηναϊκός κατέκτησε το Κύπελλο απέναντι στον Ολυμπιακό με στρίψιμο νομίσματος, μετά το 1-1. Ο πρώτος τελικός που κρίθηκε στα πέναλτι ήταν το 1974, με τον ΠΑΟΚ να επικρατεί 4-3 του Ολυμπιακού. Το 2009, ο Ολυμπιακός νίκησε την ΑΕΚ με 15-14 στη διαδικασία, έπειτα από 34 εκτελέσεις, καταγράφοντας ρεκόρ για τελικό Κυπέλλου Ελλάδας.
Η διαδικασία προβλέπει αρχικά πέντε εκτελέσεις για κάθε ομάδα, με εναλλαγή των ποδοσφαιριστών.
Εάν το σκορ παραμείνει ισόπαλο, ακολουθεί η διαδικασία του ξαφνικού θανάτου, με μία εκτέλεση ανά ομάδα, μέχρι να προκύψει νικητής.
Σε παγκόσμιο επίπεδο, το ρεκόρ μεγαλύτερης διαδικασίας καταγράφηκε το 2024 στο Ισραήλ, με 56 εκτελέσεις (28 για κάθε ομάδα), στην αναμέτρηση Ντιμόνα – Σιμσόν
Comments are closed.