ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

ΑΝΑΦΟΡΑ ΠΡΟΣ ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
- Imbalance in Public Institutional Communication on Victimisation Data Αριθμός Πρωτοκόλλου: PP-2026-0427-001Ημερομηνία Καταχώρισης: 27 Απριλίου 2026
Cover Email:
Αξιότιμοι/ες κύριοι/ες,
Η παρούσα αποστολή αποτελεί επίσημη θεσμική αναφορά σχετικά με ζητήματα δημόσιας επικοινωνίας, στατιστικής αποτύπωσης και πιθανής θεσμικής ανισορροπίας στην παρουσίαση δεδομένων που αφορούν μορφές βίας και θυματοποίησης από κρατικούς φορείς και δημόσιες δηλώσεις αρμόδιου Υπουργού. Η αναφορά απευθύνεται προς τους αρμόδιους θεσμικούς και εποπτικούς φορείς της Ελληνικής Δημοκρατίας, καθώς και προς τα αντίστοιχα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα, στο πλαίσιο των αρμοδιοτήτων τους για την τήρηση των αρχών της ισότητας, της διαφάνειας και της θεσμικής αμεροληψίας. Στο παρόν email επισυνάπτεται η πλήρης αναλυτική αναφορά και τεκμηρίωση των επισημάνσεων.
ΑΝΑΦΟΡΑ – ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΑ ΠΡΟΣ ΘΕΣΜΙΚΗ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗ ΔΗΜΟΣΙΩΝ ΤΟΠΟΘΕΤΗΣΕΩΝ ΥΠΟΥΡΓΟΥ ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ
ΠΡΟΣ:
- Βουλή των Ελλήνων – Επιτροπή Θεσμών και Διαφάνειας
- Συνήγορο του Πολίτη
- Εθνική Επιτροπή για τα Δικαιώματα του Ανθρώπου
- Αρχή Προστασίας Δεδομένων
- Yπουργειο προστασιας του Πολιτη – Γραφειο υπουργου
- Eυρωπαικη Επιτροπη
ΘΕΜΑ:
Θεσμική καταγγελία για δημόσιο λόγο, στατιστική παρουσίαση και άνιση και μη ισορροπημένη αποτύπωση κοινωνικών φαινομένων στις δηλώσεις του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη – 27/04/2026
Με την παρούσα υποβάλλεται επίσημη αναφορά σχετικά με πρόσφατες δημόσιες δηλώσεις του Υπουργού Προστασίας του Πολίτη, οι οποίες αφορούν την ενδοοικογενειακή βία, την εγκληματικότητα και συναφή κοινωνικά ζητήματα.
ΘΕΣΜΙΚΟ ΚΑΙ ΝΟΜΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ
Η παρούσα αναφορά εδράζεται στο ισχύον συνταγματικό, νομοθετικό και υπερεθνικό νομικό πλαίσιο που διέπει τις αρχές της ισότητας, της απαγόρευσης διακρίσεων, της θεσμικής αμεροληψίας και της υποχρέωσης του κράτους για πλήρη, ακριβή και ισορροπημένη δημόσια ενημέρωση σε ζητήματα δημόσιας ασφάλειας, πρόληψης εγκληματικότητας και προστασίας θυμάτων. Σε συνταγματικό επίπεδο, το Σύνταγμα της Ελλάδας κατοχυρώνει ρητώς την αρχή της ισότητας ενώπιον του νόμου και της ίσης προστασίας των δικαιωμάτων (ιδίως άρθρο 4), καθώς και την αρχή της αναλογικότητας και της πλήρους προστασίας των θεμελιωδών δικαιωμάτων (άρθρο 25), επιβάλλοντας δεσμευτική υποχρέωση σε όλα τα κρατικά όργανα, συμπεριλαμβανομένης της εκτελεστικής εξουσίας και των υπουργείων, να ασκούν τη δημόσια εξουσία με ουδετερότητα, αντικειμενικότητα και χωρίς διακριτική ή ιεραρχική μεταχείριση κοινωνικών ομάδων. Παράλληλα, το συνταγματικό πλαίσιο της δημόσιας διοίκησης και της υπουργικής ευθύνης επιβάλλει την τήρηση της νομιμότητας, της διαφάνειας και της θεσμικής αμεροληψίας, ενώ το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη φέρει αυξημένη υποχρέωση ακριβούς και πλήρους αποτύπωσης των κοινωνικών και στατιστικών δεδομένων που αφορούν τη δημόσια ασφάλεια.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ο Χάρτης Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης (άρθρα 20, 21 και 23) κατοχυρώνει τις αρχές της ισότητας ενώπιον του νόμου, της απαγόρευσης διακρίσεων και της ισότητας μεταξύ γυναικών και ανδρών, επιβάλλοντας ταυτόχρονα την υποχρέωση τα δημόσια πολιτικά πλαίσια να εφαρμόζουν ευρεία και συμπεριληπτική προσέγγιση ίσης μεταχείρισης. Επιπλέον, η Ευρωπαϊκή Σύμβαση Δικαιωμάτων του Ανθρώπου (ΕΣΔΑ), όπως ερμηνεύεται από τη νομολογία του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, έχει παγίως αναδείξει την υποχρέωση των κρατών να αποφεύγουν άμεσες ή έμμεσες μορφές ανισότητας κατά την άσκηση δημόσιας εξουσίας.
Η εθνική νομολογία, συμπεριλαμβανομένων αποφάσεων του Συμβουλίου της Επικρατείας και του Αρείου Πάγου, έχει επίσης παγίως επιβεβαιώσει τον δεσμευτικό χαρακτήρα των αρχών της ισότητας, της αναλογικότητας και της διοικητικής ουδετερότητας κατά την άσκηση εκτελεστικών αρμοδιοτήτων, ενισχύοντας την υποχρέωση των δημόσιων αρχών να αποφεύγουν επιλεκτική, αποσπασματική ή παραπλανητική αποτύπωση πραγματικών δεδομένων που δύναται να επηρεάσει την αντίληψη της κοινωνίας περί ισότητας και θεσμικής εμπιστοσύνης.
Υπό το ανωτέρω πλαίσιο, το κράτος και όλοι οι αρμόδιοι θεσμικοί φορείς φέρουν όχι μόνο υποχρέωση νομιμότητας ως προς τις πράξεις τους, αλλά και ουσιαστική υποχρέωση διασφάλισης ότι η δημόσια επικοινωνία, η στατιστική αποτύπωση και η διαμόρφωση πολιτικής αντικατοπτρίζουν το σύνολο της πραγματικότητας με τρόπο πλήρη, ισορροπημένο και μη επιλεκτικό. Η απαίτηση για διαφανή, αναλυτικά και αποδιαρθρωμένα δεδομένα (disaggregated data) αποτελεί αναγκαία προϋπόθεση για την ίση ορατότητα όλων των μορφών θυματοποίησης και την αποφυγή επικοινωνιακής ή θεσμικής υποεκπροσώπησης. Η μη τήρηση των ανωτέρω αρχών δύναται να εγείρει ζητήματα συμμόρφωσης με τις συνταγματικές και ευρωπαϊκές επιταγές περί ισότητας, θεσμικής αμεροληψίας και χρηστής διοίκησης, καθιστώντας αναγκαία την ενίσχυση της θεσμικής εποπτείας και της διαρκούς αξιολόγησης της κρατικής επικοινωνιακής και πολιτικής πρακτικής στον συγκεκριμένο τομέα.
Αίτημα θεσμικής διερεύνησης
Για τους ανωτέρω λόγους ζητείται:
- Η θεσμική αξιολόγηση του κατά πόσο ο δημόσιος λόγος του Υπουργού ανταποκρίνεται στις αρχές της ουδετερότητας και της ίσης θεσμικής μεταχείρισης όλων των θυμάτων.
- Η διερεύνηση της πληρότητας και ισορροπίας της δημόσιας παρουσίασης στατιστικών δεδομένων.
- Η διασφάλιση ότι οι μελλοντικές δημόσιες τοποθετήσεις κυβερνητικών αξιωματούχων θα περιλαμβάνουν πλήρη και μη επιλεκτική αποτύπωση όλων των κοινωνικών διαστάσεων του φαινομένου της βίας.
- Η ενίσχυση της θεσμικής πολυφωνίας στη χάραξη και επικοινωνία πολιτικών δημόσιας ασφάλειας.
Καταληκτική Ενότητα
Η προστασία των θυμάτων βίας αποτελεί αδιαπραγμάτευτη και συνταγματικά κατοχυρωμένη υποχρέωση της Πολιτείας, η οποία δεν περιορίζεται μόνο στην ποινική αντιμετώπιση των περιστατικών, αλλά εκτείνεται και στη θεσμική υποχρέωση ορθής, πλήρους και ισόρροπης αποτύπωσης της κοινωνικής πραγματικότητας. Η αποτελεσματικότητα των δημόσιων πολιτικών στον τομέα αυτό προϋποθέτει απόλυτη θεσμική ουδετερότητα, επιστημονική τεκμηρίωση και αποφυγή κάθε μορφής επικοινωνιακής επιλεκτικότητας που μπορεί να αλλοιώνει την αντίληψη της κοινής γνώμης για τη φύση και την έκταση των φαινομένων βίας. Παράλληλα, η ίση αναγνώριση όλων των μορφών θυματοποίησης, ανεξαρτήτως φύλου, ηλικίας ή κοινωνικής κατηγορίας, αποτελεί θεμελιώδη όρο δημοκρατικής νομιμοποίησης της κρατικής δράσης και ουσιαστικής εφαρμογής της αρχής της ισότητας. Η τυχόν επικοινωνιακή ή θεσμική υποεκπροσώπηση συγκεκριμένων κατηγοριών θυμάτων υπονομεύει τη συνοχή της δημόσιας πολιτικής, δημιουργεί ελλείμματα εμπιστοσύνης στους θεσμούς και ενδέχεται να οδηγήσει σε στρεβλή κοινωνική αντίληψη ως προς την πραγματική διάσταση των προβλημάτων. Υπό το πρίσμα αυτό, καθίσταται αναγκαία μια συνολική επανεξέταση του τρόπου με τον οποίο το κράτος, οι θεσμοί και οι αρμόδιοι φορείς επικοινωνούν, ιεραρχούν και παρουσιάζουν τα δεδομένα της βίας, με στόχο τη διασφάλιση πλήρους διαφάνειας, ισοτιμίας και θεσμικής αξιοπιστίας.

Comments are closed.